Έχεις ακίνητο; Τι θα ζητήσει η ΑΑΔΕ και τι πρόστιμα έρχονται

Στο επίκεντρο των ελέγχων της Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων μπαίνουν τα ακίνητα, καθώς οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να δηλώσουν τη χρήση τους, δηλαδή αν πρόκειται για κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία, εξοχικό, μισθωμένο, κενό ή ακίνητο που έχει παραχωρηθεί.

Εντός του πρώτου τριμήνου του έτους αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο δημιουργεί η ΑΑΔΕ και θα αποτελέσει την πρώτη ολοκληρωμένη ψηφιακή αποτύπωση του συνόλου των ακινήτων στη χώρα. Για κάθε ακίνητο θα καταγράφονται αναλυτικά στοιχεία, όπως το είδος του (κατοικία, οικόπεδο, αγροτεμάχιο, επαγγελματικός χώρος κ.ά.), η επιφάνεια, η τοποθεσία, ο όροφος, αν είναι ηλεκτροδοτούμενο ή ημιτελές, η κατάσταση χρήσης (κενό, μισθωμένο ή δωρεάν παραχωρούμενο), καθώς και οι κωδικοί ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ.

Τι θα δηλώσουν οι ιδιοκτήτες

Για πρώτη φορά, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να δηλώσουν τη χρήση κάθε ακινήτου που διαθέτουν. Συγκεκριμένα:

1. Ιδιοκατοικούμενα ακίνητα, δηλαδή την κύρια κατοικία, καθώς και τυχόν δευτερεύουσες ή εξοχικές κατοικίες.
2. Ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα, που καλύπτουν επαγγελματικές ανάγκες των ιδιοκτητών, όπως γραφεία ή καταστήματα.
3. Δωρεάν παραχωρούμενα ακίνητα, όταν η χρήση παραχωρείται χωρίς αντάλλαγμα σε συγγενείς ή τρίτους. Η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας έως 200 τ.μ. σε γονείς ή παιδιά είναι αφορολόγητη, ενώ για επιφάνεια άνω των 200 τ.μ. επιβάλλεται φόρος, ο οποίος υπολογίζεται ως τεκμαρτό εισόδημα με συντελεστή 3% επί της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου στο τέλος του φορολογικού έτους.

Με την ολοκλήρωση της απογραφής, το Δημόσιο θα αποκτήσει σαφή εικόνα για τον πραγματικό αριθμό των δωρεάν παραχωρούμενων ακινήτων, αλλά και για περιπτώσεις όπου ενδέχεται να υποκρύπτεται φοροδιαφυγή μέσω αδήλωτων εισοδημάτων.

4. Μισθωμένα ακίνητα, είτε με μακροχρόνια είτε με βραχυχρόνια μίσθωση.
5. Κενά ακίνητα, τα οποία θα καταγραφούν για πρώτη φορά συνολικά, ώστε το κράτος να έχει πλήρη εικόνα της διαθέσιμης κατοικίας. Μετά την ολοκλήρωση του ΜΙΔΑ, θα πραγματοποιούνται διασταυρώσεις των στοιχείων του εντύπου Ε2 με δεδομένα κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ακίνητα που δηλώνονται ως κενά αλλά εμφανίζουν υψηλή κατανάλωση ρεύματος θα μπαίνουν στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ.

Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας θεωρείται πλέον βασικός δείκτης για τον εντοπισμό ανακριβών δηλώσεων. Οι έλεγχοι θα είναι αυτοματοποιημένοι, με χρήση ψηφιακών εργαλείων και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, ενώ σε ύποπτες περιπτώσεις θα αποστέλλονται ειδοποιήσεις προς τους ιδιοκτήτες, οι οποίοι ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με φόρους και πρόστιμα.

6. Ακίνητα με παραχώρηση δικαιωμάτων εκμετάλλευσης.
7. Ακίνητα με συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), κυρίως επαγγελματικοί χώροι όπως γραφεία, αποθήκες, βιομηχανικά κτίρια και ξενοδοχεία.